Nowe zasady wydawania orzeczeń i opinii - co musi wiedzieć rodzic?

     Z dniem 14 kwietnia 2026 roku wchodzą w życie nowe przepisy regulujące zasady wydawania orzeczeń oraz opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka (WWR). Zmiany te mają na celu nie tylko usprawnienie pracy poradni, ale przede wszystkim lepsze dopasowanie wsparcia do realnych potrzeb dziecka dzięki zastosowaniu modelu funkcjonalnego (ICF).

Poniżej przedstawiamy szczegółowy przewodnik po nowej procedurze. Prosimy o uważne zapoznanie się z punktami dotyczącymi wymaganej dokumentacji oraz sposobu składania wniosków, gdyż braki formalne będą skutkować pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.

1. Kluczowa zmiana: podpisy obojga rodziców

To jedna z najważniejszych zmian proceduralnych. Od teraz wniosek o wydanie orzeczenia lub opinii musi być podpisany przez oboje rodziców (jeśli oboje posiadają pełnię władzy rodzicielskiej).

Jeśli podpis składa tylko jeden rodzic: konieczne jest dołączenie dokumentacji wyjaśniającej brak podpisu drugiego rodzica (np. odpis prawomocnego wyroku sądu o ograniczeniu lub pozbawieniu władzy rodzicielskiej, akt zgonu).

Oświadczenie pod rygorem: dopuszczalne jest złożenie oświadczenia o braku możliwości uzyskania podpisu drugiego rodzica z przyczyn niezależnych (składane pod rygorem odpowiedzialności karnej).

2. Składanie wniosków drogą elektroniczną

Wnioski można składać tradycyjnie (papierowo) lub elektronicznie. Przy wyborze drogi elektronicznej należy pamiętać o dwóch kwestiach:

System doręczeń: wnioski elektroniczne są obsługiwane zgodnie z przepisami  o e-doręczeniach.

Uwierzytelnienie: kopie dokumentów muszą być potwierdzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym.

3. Zaświadczenia lekarskie

Nowe przepisy precyzyjnie określają, jaki lekarz może wystawić zaświadczenie o stanie zdrowia dziecka w zależności od rodzaju niepełnosprawności, w dziedzinie medycyny odpowiednio:

Wzrok (niewidzący/słabowidzący): wyłącznie lekarz okulista.

Słuch (niesłyszący/słabosłyszący): audiologia, foniatria, otolaryngologia dziecięca lub otolaryngologia.

Niepełnosprawność ruchowa i afazja: neurologia dziecięca, ortopedia i traumatologia narządu ruchu lub rehabilitacja medyczna.

Autyzm i Zespół Aspergera: psychiatria dzieci i młodzieży lub psychiatria.

Lekarz w trakcie specjalizacji może wystawić zaświadczenie tylko wtedy, gdy świadczenie jest finansowane ze środków publicznych (NFZ) lub realizowane w jednostce prowadzącej szkolenie specjalizacyjne (np. szpital kliniczny). Specjalista z pełnymi uprawnieniami może wystawić zaświadczenie również w ramach praktyki prywatnej.

Wymagane kody: każde zaświadczenie musi zawierać alfanumeryczne oznaczenie choroby lub problemu zdrowotnego zgodnie z klasyfikacją ICD.

4. Obowiązkowa zgoda na przekazanie orzeczenia do szkoły

Przy składaniu wniosku rodzice muszą podpisać zgodę na bezpośrednie przekazanie orzeczenia przez Poradnię do przedszkola, szkoły lub placówki, do której uczęszcza dziecko.

Konsekwencja braku zgody: jeśli rodzic nie wyrazi zgody na takie przekazanie dokumentu, poradnia ma obowiązek pozostawić wniosek bez rozpatrzenia.

Odbiór osobisty: orzeczenie przekazuje się wnioskodawcy w ciągu 14 dni od wydania. W przypadku rodziców należy wskazać, któremu z nich przekazuje się oryginał, przy czym drugi rodzic zachowuje prawo do otrzymania kopii.

5. Od modelu medycznego do funkcjonalnego (Model ICF)

Największa zmiana merytoryczna polega na odejściu od skupiania się wyłącznie na diagnozie medycznej (jednostce chorobowej) na rzecz oceny, jak dziecko funkcjonuje w codziennym życiu i edukacji.

Rola Zespołu Orzekającego: dokumentacja medyczna staje się materiałem pomocniczym. Kluczowa jest diagnoza w poradni oraz informacja ze szkoły/przedszkola.

Informacja z placówki: szkoły są zobowiązane do przygotowania szczegółowej charakterystyki funkcjonowania ucznia.

Standardy diagnozy: Poradnia ocenia bariery i ułatwienia w otoczeniu dziecka (np. technologie wspomagające, dostępność komunikacyjną).

6. Zmiany w składzie Zespołu Orzekającego

Skład zespołu staje się bardziej elastyczny i dostosowany do potrzeb dziecka:

Lekarz: nie jest już stałym członkiem każdego zespołu. Uczestniczy w posiedzeniu tylko wtedy, gdy do wniosku dołączono dokumentację medyczną wymagającą interpretacji pod kątem edukacyjnym.

Udział zdalny: dopuszczono możliwość zdalnego udziału lekarza w posiedzeniu (telekonferencja).

Obserwacja: diagnoza może obejmować obserwację dziecka online w czasie rzeczywistym lub na podstawie nagrania (za zgodą rodziców).

Głos doradczy: w zespole mogą uczestniczyć dodatkowe osoby, np. asystent międzykulturowy, tłumacz języka migowego czy terapeuta uzależnień.

7. Terminy i właściwość poradni

Termin rozpatrzenia wniosku: standardowo do 30 dni. W sprawach szczególnie złożonych termin może zostać wydłużony do 60 dni.

W przypadku nauczania indywidualnego termin jest skrócony do 14 dni.

Odwołania:
Kurator oświaty ma teraz 21 dni na rozpatrzenie odwołania (wcześniej 14 dni).

Miejsce zamieszkania: Od 1 września 2026 r. o właściwości poradni dla dzieci z autyzmem, wadami wzroku i słuchu decydować będzie miejsce zamieszkania (a nie jak dotychczas-wyznaczone poradnie specjalistyczne).

Nasze wsparcie

W razie pytań zapraszamy do kontaktu telefonicznego lub osobistego w sekretariacie Poradni. Chętnie pomożemy Państwu przejść przez nową procedurę tak, aby proces wsparcia Waszego dziecka przebiegł sprawnie i rzetelnie.